• 1
  • 2
  • 3
  • 4

PROGRAM PROFILAKTYKI

DLA UCZNIÓW KLAS I-III GIMNAZJUM

Charakterystyka programu

         Realizatorami działań profilaktycznych są przede wszystkim nauczyciele i pedagog szkolny, a terenem tych działań jest głównie szkoła.  Ze względu na to, że adresatem programu są uczniowie gimnazjum, realizowana będzie przede wszystkim profilaktyka uniwersalna, na poziomie pierwszorzędowym. W przypadku uczniów, którzy ze względu
na swoją sytuację rodzinną, środowiskową lub uwarunkowania biologiczne są w wyższym stopniu narażeni na rozwój zachowań ryzykownych realizowana będzie profilaktyka selektywna, zaś u uczniów, u których rozpoznano pierwsze objawy  używania środków
i substancji psychoaktywnych lub występowania innych zachowań ryzykownych, które nie zostały zdiagnozowane jako zaburzenia lub choroby wymagające leczenia – profilaktyka wskazująca.

            Działania podejmowane w ramach realizacji Programu Profilaktyki Szkolnej  kierowane są do osób zdrowych i wspomagają prawidłowe procesy rozwoju fizycznego
i psychicznego. Mają na celu promocję zdrowego stylu życia, opóźnienie wieku inicjacji,
a przez to zapobieganie lub zmniejszenie zasięgu zachowań ryzykownych.

         Obecnie dostrzega się kryzys w rozwoju moralnym i kulturowym młodzieży. Dom rodzinny nie zawsze wspomaga w rozwoju emocjonalnym, co ma swoje konsekwencje
w zachowaniach uczniów i szukaniu wsparcia wśród grup rówieśniczych, nierzadko destruktywnych. Wiele rodzin wykazuje dysfunkcje i patologie społeczne, brak umiejętności komunikowania się z dorastającymi i buntującymi się nastolatkami. Pogłębiający się kryzys wartości młodzieży oraz brak ideałów i autorytetów powoduje wzrastające tendencje
do działań niezgodnych z normami przyjętymi przez społeczeństwo. Coraz częściej pojawiają się zachowania na pograniczu patologii, a niekiedy przekraczające prawo.

            Działalność szkoły zmierza w kierunku wzmacniania u uczniów postaw pożądanych społecznie i akceptowanych powszechnie zachowań. Podejmowane działania mają ukierunkowywać ucznia w jego dążeniach, pomagać w budowaniu właściwej hierarchii wartości, w umiejętnym realizowaniu własnych potrzeb, z poszanowaniem drugiego człowieka.Na tym poziomie oddziaływań ważne jest rozwijanie różnych umiejętności, które pozwolą każdemu uczniowi radzić sobie z trudnymi sytuacjami życiowymi i z przeżywanymi w związku z nimi emocjami, a także ograniczenie i likwidowanie czynników niekorzystnych dla życia i zdrowia człowieka. Działania profilaktyczne zatem stanowią wyspecjalizowaną część działań wychowawczych.

            Programy (wychowawczy i profilaktyki) mają zapobiec i zlikwidować niewłaściwe postawy młodzieży oraz promować tryb życia zapewniający zdrowie psychiczne
i bezpieczeństwo w dorastaniu do odpowiedzialnego życia.

Diagnoza problemów wychowawczych  w naszym gimnazjum

             W naszej szkole zostały opracowane i przeprowadzone ankiety dla uczniów, rodziców i nauczycieli. Z badań ankietowych oraz bieżącej obserwacji, rozmów z uczniami
i ich rodzicami oraz pracownikami szkoływynika, że najważniejszymi problemami wychowawczymi są:

-          brak zainteresowania nauką, lekcją – kult nieróbstwa i niewiedzy,

-          brak reakcji na uwagi nauczyciela w przypadku niewłaściwego zachowania,

-          nadpobudliwość,

-          brak szacunku dla kolegów i nauczycieli,

-          brak kultury osobistej, arogancja,

-          nadmierne i bezkrytyczne korzystanie z komputera, Internetu, gier komputerowych oraz urządzeń elektronicznych (odtwarzacze muzyki, telefony komórkowe),

-          używanie wulgaryzmów, a także slangu młodzieżowego nieodpowiednio do sytuacji,

-          zachowania agresywne, popychanie, bójki, znęcanie się nad młodszymi lub słabszymi,

-          brak tolerancji,

-          wychodzenie poza teren szkoły w czasie przerw,

-          palenie papierosów,

-          używanie środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych,

-          wandalizm,

-          wagary

-           zbyt wczesne podejmowanie życia seksualnego.

Przyczyny wyodrębnionych w diagnozie zachowań problemowych uczniów

 

RODZAJ ZACHOWANIA RYZYKOWNEGO

                              PRZYCZYNY

wulgaryzmy, brak kultury osobistej

-          obyczaj środowiskowy

-          wzorce wyniesione z domu

-          upust emocji

-          chęć zwrócenia na siebie uwagi, zaimponowanie

-          wyraz buntu, manifestowanie dorosłości

-          wzorce w mediach

-          zaburzone relacje osobowe nauczyciel-uczeń

-          brak reakcji innych dorosłych

-          solidaryzowanie się z grupą o takich zachowaniach

-          ubóstwo języka

slang młodzieżowy

-          moda

-          wygoda (skróty)

-          chęć zwrócenia uwagi

-          ubóstwo języka

-          chęć zaimponowania

-          solidaryzowanie się z grupą o takich zachowaniach

wagary

-          trudności w nauce

-          uległość wobec kolegów

-          strach przed sprawdzeniem

-          brak zainteresowań

-          niemożność sprostania ambicjom rodziców  i wymaganiom nauczycieli

-          brak kontroli ze strony rodziców i nauczycieli

-          nuda na lekcjach

-          brak dyscypliny

-          chęć zaimponowania innym

-          wyjście rytualne (21 marca)

-          poczucie bezkarności

-          złośliwość wobec nauczycieli

brak zainteresowania nauką

-          lenistwo, brak systematyczności

-          mało przydatne życiowo informacje  w programach nauczania, podręcznikach

-          negatywny wpływ rówieśników

-          brak zainteresowania ze strony rodziców

-          nauka dla oceny

-          ucieczka w ciekawsze pomysły

-          dziedziczność

-          środowisko rodzinne, brak pracy, brak perspektyw

-          nieumiejętność dostrzegania  wartości nauki

-          brak wzorców osobowych, autorytetów

nadmierne i bezkrytyczne korzystanie z komputera, Internetu oraz urządzeń elektronicznych (odtwarzacze muzyki, telefony komórkowe)

-          brak kontroli i reakcji ze strony rodziców i opiekunów

-          nieumiejętność organizowania czasu wolnego

-          uległość rodziców

-          chęć zwrócenia na siebie uwagi

cyberprzemoc

-          chęć zwrócenia na siebie uwagi, chęć zaimponowania innym,

-          chęć ustalenia pozycji w grupie

-          anonimowość w sieci

-          brak kontroli ze strony dorosłych

-          brak poczucia odpowiedzialności za własne czyny w wirtualnej rzeczywistości

palenie papierosów, picie alkoholu, zażywanie innych środków psychoaktywnych (sterydy, dopalacze, wspomaganie farmakologiczne)

-          ciekawość

-          odnalezienie się w grupie

-          wzorowanie się na dorosłych

-          moda, szpan

-          nuda, przekora, bunt

-          podkreślanie swojej dorosłości

-          uległość wobec presji grupy

-          nieumiejętność radzenia sobie z życiem

-          czasopisma (odwrotne działanie)

-          zawiedziona miłość

-          „przyzwolenie” dorosłych

zachowania agresywne, bójki, popychanie

-          odpowiedź na prowokację

-          wpływ środków masowego przekazu

-          bezkarność

-          negatywne wzorce

-          chęć zaistnienia w grupie

-          chęć dominowania

-          odreagowanie stresu

-          sposób na załatwianie spraw

-          nieumiejętność radzenia sobie z życiem

-          moda na agresję- brak kontaktu z rodzicami

-          zły przykład dorosłych, np. rodziców

brak tolerancji

-          upust emocji

-          chęć zaimponowania

-          brak wiedzy

-          agresja

-          manifestowanie dorosłości

-          solidaryzowanie się z grupą o takich zachowaniach

wczesna inicjacja seksualna

-          niski poziom wiedzy i uświadomienia

-          ciekawość

-          wpływ grupy rówieśniczej; sytuacja domowa

-          moda na „ dorosłość”

-          uległość, brak asertywności

 

ODDZIAŁYWANIA PROFILAKTYCZNE

CZYNNIKI RYZYKA ZADANIA SPOSOBY REALIZACJI ODPOWIEDZIALNI METODY OCENY SKUTECZNOŚCI  
Środowisko społeczne i normy w nim występujące, promujące dane wzorce zachowań  

1. negatywne wzorce w mediach

uczyć krytycznego stosunku do mediów

Zorganizować debatę szkolną nt. roli mediów w kształtowaniu negatywnych wzorców zachowań

-   Lekcje wychowawcze

-   Lekcje informatyki

Opiekun samorządu, pedagog

- wychowawcy

- nauczyciele

Sprawozdania wychowawców

Analiza dokumentacji, rozmowa z uczniami

 

2. niski poziom kultury prawnej

podnosić poziom świadomości, kultury prawnej i odpowiedzialno-ści uczniów Stały temat w klasowych programach wychowawczych

wychowawca

Analiza dokumentacji  
- kontynuować organizację spotkań uczniów z kuratorami Wydziału Rodzinnego i Nieletnich, z policją  nt. prawnych aspektów przestępczości wśród nieletnich

dyrektor, wicedyrektor ds. wychowawczych, wychowawcy klas

Analiza dokumentacji, rozmowa z uczniami

 
3. fałszywe przekonania o rzeczywistości- stereotypy  przekształcać przekonania normatywne na prawdziwe - organizować przedsięwzięcia łamiące stereotypy (np. klasowa lub szkolna zabawa, wycieczka bez papierosów, alkoholu);  bardzo starannie przygotowane godziny wychowawcze wychowawcy klas, rodzice, księża i katecheci Analiza dokumentacji, rozmowy z uczniami  

Modelowanie zachowań w domu i w szkole

 

1. brak dyscypliny na lekcjach

respektować normy poprawnego zachowania

- wdrożyć je w praktyce lekcyjnej

nauczyciele przedmiotów Rozmowa z uczniami  

2. brak kontaktu z rodzicami uczniów

nawiązać kontakt z domem rodzinnym ucznia

- wysyłać wezwania przez szkołę

 - telefonować

- wizyty domowe

- dziennik elektroniczny

wychowawcy klas, wicedyrektor pedagog, osoby wspomagające: pracownicy MOPS  i Policji

Analiza dokumentacji

Rozmowa z uczniami

 
- przeprowadzać indywidualne spotkania z rodzicami (obowiązkowo w przypadkach negatywnych zachowań uczniów)  

3. stan wiedzy pedagogicznej i psychologicznej rodziców

pedagogizacja rodziców

-opracować i realizować tematykę pedagogizacji rodziców

- organizowanie zajęć „Szkoła dla rodziców”

- spotkania rodziców z terapeutami

pedagog w porozumieniu z wychowawcami klas,

nauczyciele bibliotekarze we współpracy z pedagogiem

Analiza dokumentacji  

rozszerzyć zakres form pomocy ped. – psych. dla rodziców

- opracować informacje bibliograficzne nt. pedagogiczno- psychologiczne, pozyskać materiały informacyjne, udostępnić je rodzicom  
- organizować szkoleniowe, aktywne  „wywiadówki”  
4. brak poszanowania dla norm prawnych egzekwować przestrzeganie prawa wewnątrzszkol-nego - aktualizować zapisy prawa wewnątrzszkolnego

wychowawcy klas, wicedyrektor ds. wychowawczych

Analiza dokumentacji, ankieta  
- stosować statutowy system nagród i kar  

Grupy rówieśnicze i występujące w nich zachowania dysfunkcyjne

 

1. uległość wobec grupy

 integrować zespoły klasowe

-przeprowadzać zajęcia wychowawcze integrujące zespoły klasowe

wychowawcy klas, rodzice

Ankieta, analiza dokumentacji  
- inicjować klasowe przedsięwzięcia służące integracji zespołów uczniowskich (wycieczki, wyjścia, imprezy)  

2. przemoc i, agresja i cyberprzemoc

ograniczyć zjawisko przemocy i agresji wśród uczniów

- zdiagnozować miejsca oraz sytuacje występowania przemocy i agresji w szkole  (monitoring)

Wychowawcy klas, rodzice

Rozmowa z uczniami, ankieta dotycząca bezpieczeństwa  
dostarczać uczniom wiedzę nt. sposobów radzenia sobie z emocjami, stresem i zagrożeniami

-  przeprowadzać zajęcia wychowawcze nt. kształtowania prawidłowych postaw oraz ćwiczenia umiejętności zachowania się w sytuacji stresu, frustracji oraz zagrożenia

- organizować spotkania ze specjalistami (policjant, kurator, sędzia, prokurator);

- budowanie prawidłowych relacji rówieśniczych

(spotkania z pedagogiem, psychologiem)

pedagog, nauczyciele przedmiotów,

wychowawcy klas

pedagog

Analiza dokumentacji, rozmowa z uczniami  

Słabe wyniki w nauce

 

1. lenistwo

aktywizować uczniów - stosować metody aktywizujące w pracy z uczniami

nauczyciele przedmiotów,

wychowawcy klas

Analiza dokumentacji, sprawozdania z przeprowadzonych akcji, hospitacje  

umożliwić zdobycie nowych umiejętności

- angażować uczniów w działalność pozytywną (społeczną, charytatywną, artystyczną)

 

2. niska samoocena uczniów

podnosić samoocenę uczniów

- wykorzystywać elementy motywacji w systemie oceniania

nauczyciele przedmiotów

Analiza dokumentacji, rozmowy z uczniami, ankieta  
- nagradzać uczniów za rzeczywiste osiągnięcia i umiejętności

dyrekcja szkoły

 
- stworzyć zespoły wyrównawcze dla gimnazjalistów nauczyciele przedmiotów  
- organizować prezentacje osiągnięć uczniów

wychowawcy klas

 

3. poziom absencji na zajęciach w szkole

ograniczać rozmiary absencji uczniów na lekcjach

- zapoznać ( przypomnieć ) uczniów i rodziców z treściami Statutu szkoły dot. praw i obowiązków uczniów, zasad usprawiedliwiania nieobecności oraz systemu nagród i kar

wychowawcy klas, wicedyrektor ds. wychowawczych

pedagog

Analiza frekwencji uczniów  
- monitorować absencję uczniów w szkole  
4. problemy rozwoju rozpoznać problemy rozwojowe uczniów - wspomagać rodziców w nawiązaniu kontaktu z PP-P w kwestiach orzecznictwa pedagog, wychowawcy klas, wicedyrektor ds. wychowawczych Analiza dokumentacji, sprawozdania  
- opracować rejestr uczniów posiadających orzeczenia (opinie) i monitorować realizację zadań  

Brak celów życiowych

 

1. brak umiejętności radzenia sobie z trudami życia

dostarczać wiedzę o konsekwencjach zachowań

- podjąć, na lekcjach wychowawczych, tematykę odpowiedzialności prawnej i moralnej

wychowawcy klas

Analiza dokumentacji, hospitacja

 

 aktywizować system wartości przeciw zachowaniom dysfunkcyjnym

- przeprowadzać lekcje wychowawcze nt. przyjaźni, miłości, szczęścia rodzinnego- wartości najbardziej cenionych przez młodzież  
- wykorzystywać uczestnictwo młodzieży w praktykach religijnych dla dostarczenia wiedzy o wartościach uniwersalnych

księżą, katecheci, wychowawcy klas

 
2. brak alternatywnych sposobów spędzania czasu wolnego ukazywać alternatywne sposoby organizowania życia - organizować różne formy zajęć pozalekcyjnych po rozpoznaniu zapotrzebowania na nie wśród młodzieży (wg możliwości szkoły) nauczyciele przedmiotów we współpracy z wychowawcami klas sprawozdania  

Dostęp do środków i substancji psychoaktywnych

 

1. moda na branie, palenie i picie

dostarczać uczniom i ich rodzicom wiedzę nt. konsekwencji brania, palenia i picia, zażywania środków psychoaktyw-nych i wspomagania farmakologicznego - gromadzić materiały, nowoczesne środki dydaktyczne nt. profilaktyki uzależnień

nauczyciele bibliotekarze w porozumieniu z dyrekcją i pedagogiem

pielęgniarka

Hospitacja, ankieta, rozmowa z uczniami  

- przygotowywać i prowadzić lekcje wychowawcze nt. zagrożeń związanych z uzależnieniami

- przeprowadzać szkolenia, warsztaty w ramach Dnia Profilaktyki w szkole

 
- przeprowadzać pedagogizację rodziców nt. zagrożeń uzależnieniami i profilaktyki uzależnień

pedagog, pielęgniarka

 
organizować warsztaty dla uczniów z zakresu uzależnień

pedagog, dyrekcja

wicedyrektor ds. wychowawczych

 
- nasilić propagandę wizualną nt. uzależnień  
dostarczać uczniom i ich rodzicom informacji dotyczących poradnictwa dla dzieci i młodzieży

zamieszczać aktualne  informacje w gablocie

Nauczyciele przedmiotów przyrodniczych, wychowania do życia w rodzinie, pedagog, koordynator ds. bezpieczeństwa

   
utrudnić uczniom dostęp do środków psychoaktyw-nych

- zabezpieczyć szkołę przed wnoszeniem i handlem na jej terenie narkotykami ( wg możliwości)

- egzekwować zakaz opuszczania terenu szkoły w czasie przerw międzylekcyjnych

 - egzekwować zakaz opuszczania świetlicy przez osoby dojeżdżające

-aktywnie pełnić dyżury nauczycielskie

-   prowadzić monitoring wizyjny

Dyrektor, nauczyciele dyżurujący

Rozmowy z uczniami, ankieta  

2. brak umiejętności zachowań asertywnych

dbać o rozwój wiedzy i umiejętności zawodowych nauczycieli -organizować formy doskonalenia zawodowego nt. zagrożeń uzależnieniami i profilaktyki uzależnień

zainteresowani nauczyciele, pedagog

Analiza dokumentacji, protokoły  
- powołać szkolny zespół konsultacyjny- spośród nauczycieli zorientowanych w tematyce uzależnień - dla rozwiązywania bieżących problemów w zakresie przeciwdziałania  
   
-opracować narzędzia i przeprowadzić diagnozę zjawiska  
upowszechniać wśród uczniów znajomość zachowań asertywnych

- przeprowadzać lekcje wychowawcze nt. zachowań asertywnych

- ćwiczyć umiejętność odmawiania w sytuacjach ryzykownych

wychowawcy klas

Rozmowa z uczniami  
3. łatwość dostępu wykorzystać wsparcie specjalistów

pozyskiwać do współpracy pracowników z PP-P, poradni specjalistycznych

wychowawcy klas

dyrektor do spraw wychowawczych, pedagog

Analiza dokumentów, rozmowa z uczniami  
- zdiagnozować skalę zjawiska zagrożenia uzależnieniami wśród uczniów

- opracować narzędzia i przeprowadzić diagnozę zjawiska

 
- kontynuować realizację programów profilaktycz-nych, psychoedukacyj- nych

- wprowadzać do zajęć elementy programów profilaktycznych, przeprowadzać programy z zakresu profilaktyki

 
Wczesna inicjacja w zachowaniach ryzykownych  
1.wczesna inicjacja w zachowaniach ryzykownych - realizować treści ścieżek edukacyjnych: edukacja prozdrowotna i wychowanie do życia w rodzinie

- opracować tematykę dla poszczególnych  etapów kształcenia

nauczyciele przedmiotów

Analiza dokumentów  
- dostarczać uczniom wiedzę o zapobieganiu AIDS oraz innym chorobom przenoszonym drogą płciową - podjąć tematykę AIDS i chorób przenoszonych drogą płciową w ramach lekcji wychowawczychoraz zajęć wychowania do życia w rodzinie wychowawcy klas, pielęgniarka, nauczyciel wychowania do życia w rodzinie Analiza dokumentów, sprawozdania  

- organizować w różnych formach Dzień Walki z AIDS

Samorząd Uczniowski

 
- prowadzić propagandę wizualną pedagog, pielęgniarka  

Przewidywane efekty podjętych działań profilaktycznych

  1. Uczniowie posiadają wiedzę na temat odpowiedzialności prawnej dotyczącej przestępczości nieletnich;
  2. Opracowanie jednolitych i jasnych procedur postępowania dotyczących negatywnych zachowań, pozwalają na szybszą i skuteczniejszą interwencję oraz wychwycenie
    i zrozumienie problemu;
  3. Uczniowie wspólnie z wychowawcami organizują wycieczki, imprezy klasowe
    i biwaki;
  4. Zmniejszy się wskaźnik agresji i przemocy. Coraz więcej uczniów radzi sobie ze stresem i trudnymi sytuacjami;
  5. Uczniowie angażują się w działalność charytatywną, artystyczną i społeczną;
  6. Liczba wagarów jest mniejsza;
  7. Uczniowie i ich rodzice mają możliwość korzystania ze wsparcia pedagoga szkolnego oraz profesjonalnych instytucji;
  8. Uczniowie coraz więcej czasu spędzają na dodatkowych zajęciach oferowanych przez szkołę i inne instytucje lokalne;
  9. Uczniowie znają konsekwencje zażywania narkotyków, palenia papierosów, picia alkoholu i wpływuśrodków odurzających, substancji psychotropowych
    i psychoaktywnych na własne zdrowie;
  10. Nauczyciele, pracownicy szkoły, rodzice posiadają aktualną wiedzę dotyczącą profilaktyki w zakresie prowadzonych przez siebie działań;
  11. W szkole realizowane są programy, akcje, imprezy profilaktyczne i prozdrowotne;
  12. Uczniowie znają zagrożenia wynikające z wczesnej inicjacji seksualnej.

Ewaluacja

 

            Program profilaktyki nie jest dokumentem zamkniętym, ulega zmianom wraz
ze zmieniającą się rzeczywistością. Jest zapisem swoistych oczekiwań i przewidywań, dotyczących efektów wychowania szkolnego. Analiza jego skuteczności będzie polegać
na bieżącym monitorowaniu i cyklicznej ewaluacji.

            Przez monitorowanie rozumiemy systematyczną i rozciągniętą w czasie obserwację sposobów realizacji przyjętych w Programie celów i zadań. Zajmuje się tym dyrekcja szkoły, nauczyciele, pedagog szkolny oraz rodzice.

            Ewaluacja jest natomiast pogłębioną analizą i interpretacją zebranych danych oraz oceną wartości Programu. Pozwoli podjąć decyzję, czy ma być dalej realizowany, a jeżeli tak, to czy należy go zmodyfikować.

            Ewaluacja Programu profilaktyki w naszym gimnazjum przeprowadzana będzie co trzy lata przez zespół zadaniowy powołany przez dyrektora. Dokonywana będzie
na podstawie  ankiet, wywiadów, analizy szkolnej dokumentacji, wyników zachowania
i nauczania.

Zmian dokonał zespół:

Agnieszka Bańka

Jarosław Duryło

Bożena Rechinbach

Dorota Siwek

Katarzyna Zadrożna

Magdalena Cichoń

Joomla templates by a4joomla